Tin Tức Cập Nhật 24/7
HOT VIDEO CHANNEL - TV Gia đình ông Lê Hải An sẽ không phát tang nếu không có Kết Luận nguyên nhân tử vong?

Nguy cơ chiến tranh nước gia tăng trên sông Mê Kông


Sông Mê Kông, một con sông lớn bắt nguồn từ Trung Cộng (TC) và chảy ngoằn ngèo qua năm quốc gia Đông Nam Á, đang nổi lên như một điểm nóng mới về an ninh, tương tự như những xung đột đang leo thang ở Biển Đông.

Trung Cộng với khả năng mới được củng cố để ngăn chặn nước sông Mê Kông chảy đến các quốc gia vùng Đông Nam Á cho thấy một điểm nóng mới trong khu vực này.
TC đã xây dựng 11 đập và có kế hoạch cho tám đập khác dọc theo phần thượng nguồn của dòng sông Mê Kông, là con sông bắt nguồn từ cao nguyên Tây Tạng, trải dài qua phần lớn lục địa Đông Nam Á (ĐNA), và kết thúc ở đồng bằng sông Mê Kông là vựa lúa của Việt Nam.

Các con đập này ngoài việc gây ra những hậu quả về môi trường, còn mang yếu tố chiến lược mới nổi, là đã làm giảm lợi thế của các quốc gia ĐNA đối với TC và các dự định rộng lớn hơn cho khu vực lân cận.

TC hiện có khả năng ngăn chặn hoàn toàn dòng nước chảy xuống các quốc gia hạ nguồn, một điểm áp lực có thể được sử dụng để phá hoại nền kinh tế nông nghiệp của các nước ở hạ nguồn và tạo sự khan hiếm lương thực trong trường hợp xảy ra xung đột.

Các nhà phân tích cho rằng Bắc Kinh cũng có thể sử dụng lợi thế này để đe dọa các nước ĐNA phải nể sợ hay dọa trừng phạt nước nào chống lại chính sách bành trướng của TC, gồm cả vấn đề Biển Đông hay các kế hoạch trong khu vực về Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường.

Sau cuộc họp cấp Bộ trưởng về Sáng kiến ​​Hạ lưu sông Mê Kông tại Bangkok, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo phát biểu vào ngày 1 tháng 8: "Chúng tôi thấy một loạt những công trình đập xây dựng lan tràn ở vùng thượng nguồn nhằm kiểm soát dòng chảy về phía hạ lưu." Trong khi đó các học giả đề cập về sông Mê Kông như một điểm nóng mới nổi "kế tiếp Biển Đông".

Một nhà phân tích độc lập, Eugene Chow, đã mô tả vào năm 2017 rằng các con đập của TC là những vũ khí "được giấu ngay trước mắt, cho phép TC bắt giữ một phần tư dân số thế giới làm con tin mà không cần bắn một phát đạn nào."

Các quốc gia ở hạ nguồn dễ bị tổn thương vì các con đập của TC là điều dễ thấy. Năm 2016, các chính phủ trong vùng ĐNA đã phải cầu xin TC xả thêm nước từ các đập thượng nguồn để giúp làm giảm bớt nạn hạn hán khắc nghiệt. Bắc Kinh đã đáp ứng, nhưng các nhà phân tích lưu ý rằng sự kiện đó cho thấy mức độ kiểm soát mà TC gần đây đã có được đối với con sông quan trọng này.

Ông Brahma Chellaney, giáo sư nghiên cứu chiến lược tại Trung tâm Nghiên cứu Chính sách có trụ sở tại Tân Đề Li, mới đây đã viết: "Lần tới TC có thể đòi hỏi một điều kiện gì đó để đáp lại, và khi một quốc gia đang khát nước một cách tuyệt vọng thì khó có thể từ chối. Nói tóm lại, TC có thể sử dụng các con đập của mình như một thứ vũ khí về nước."

"Khi hạn hán trở nên thường xuyên và khắc nghiệt hơn, hệ thống đập ở thượng nguồn sẽ tăng thêm ưu thế của TC đối với các nước ở vùng hạ lưu," ông Chellaney nói thêm.

Một tình huống tương tự đã xuất hiện vào đầu năm nay. Khi viên chức TC mở cửa đập Cảnh Hồng (Jinghong Dam) cho mục đích bảo trì, nó đã gây ra lũ lụt vùng hạ lưu ở Lào và Thái Lan và theo báo cáo cho biết đã phá hủy mùa màng và ngư nghiệp.

Sau khi việc sửa chữa đập kết thúc, các viên chức TC tích nước vào hồ chứa lúc đó đã cạn nước, việc này làm cho mực nước ở hạ lưu xuống thấp (vì không có nước xả từ đập Cảnh Hồng - ND). Vì việc sửa chữa đập xảy ra nhằm lúc vùng ĐNA đang bị một đợt hạn hán vào tháng 7, mực nước sông đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều thập niên, khiến một số quốc gia ĐNA lại phải yêu cầu Bắc Kinh xả thêm nước xuống hạ nguồn.

Vào thời điểm đó, tòa Đại sứ TC tại Thái Lan tuyên bố rằng việc Bắc Kinh chăm sóc dòng sông "thể hiện sự ràng buộc tự nhiên của sự tương trợ." Yang Yang, phát ngôn viên của tòa Đại sứ TC phát biểu: "TC rất chú ý đến những mối quan tâm và yêu cầu của các quốc gia ở hạ nguồn."

Bắc Kinh tuyên bố những cáo buộc rằng TC vũ khí hóa dòng sông là không có thật và chỉ nhằm mô tả một cách không công bằng TC là một kẻ bắt nạt trong khu vực. Nhưng các mối đe dọa tiềm năng và các lợi thế thực tế quyết định chính sách đối ngoại. Ông Prem Premrudee Deoruong của tổ chức Theo dõi Đầu tư về Đập ở Lào, một nhóm về môi trường, đã phát biểu vào tháng 7 vừa qua về sông Mê Kông như sau: "Hiện nay TC đã hoàn toàn nắm sự kiểm soát dòng sông. Từ giờ trở đi, nỗi lo ngại là dòng sông sẽ bị kiểm soát bởi những người xây đập."

Thật vậy, nếu sự hung hãn của TC ở Biển Đông được coi là một hình thức "ngoại giao của pháo hạm", thì hành động của họ đối với sông Mê Kông tuy tế nhị hơn nhưng là một thứ "ngoại giao khóa vòi" có tiềm năng mạnh mẽ hơn.

Việt Nam là quốc gia ở cuối sông Mê Kông - và cũng là quốc gia chống đối to tiếng nhất về các hoạt động của Bắc Kinh tại Biển Đông - sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất nếu TC có động thái ngăn chận dòng chảy của sông Mê Kông.

Một bài báo được xuất bản vào tháng 8 trên Tạp chí Quốc phòng, một ấn phẩm do Bộ Quốc phòng Việt Nam điều hành, đã thừa nhận như thế mặc dù, như thường lệ, được che đậy trong thứ ngôn ngữ vô thưởng vô phạt.

Bài báo có đoạn viết: "Việt Nam là một quốc gia dễ bị thiên tai, vì vậy tiềm năng mất mùa rất cao. Nếu điều này xảy ra, ngay cả trong thời bình, đất nước sẽ gặp nhiều khó khăn; nếu điều đó xảy ra trong thời chiến, khó khăn sẽ gấp bội. Vì vậy, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia là một vấn đề chiến lược."

Chẳng hạn, Bắc Kinh có thể đe dọa cắt đứt nguồn cung cấp nước từ sông Mê Kông trừ khi Hà Nội đáp ứng đòi hỏi của họ ở Biển Đông.

Bắc Kinh có thể đe dọa tương tự với Lào, một quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào các đập thủy điện, trong số đó có nhiều công trình đã được xây dựng bằng các khoản tiền vay của TC và bởi các công ty xây dựng của TC.

TC cũng đang xây dựng các dự án đập ở Lào và Campuchia (trong khi một dự án lớn đã bị đình chỉ ở Miến Điện), đây là một cách hữu ích để tìm kiếm doanh thu mới cho các công ty xây dựng lớn của TC khi tại đất nước họ tăng trưởng kinh tế và cơ hội thương mại đã bị chậm lại.

Đầu những năm 2000, Ủy ban sông Mê Kông - gồm Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam - dự đoán nền kinh tế của các nước thành viên sẽ hưởng lợi ích kinh tế lên đến khoảng 30 tỷ đô-la từ việc xây dựng các đập nước dọc theo các phần tương ứng của sông Mê Kông.

Nhưng tờ Nữu Ước Thời Báo trong tuần này nói rằng con số đó đã được điều chỉnh giảm mạnh xuống mức lỗ 7 tỷ đô la.

Xuất cảng điện và khoáng sản hầm mỏ chiếm khoảng một phần ba tổng sản phẩm quốc nội của Lào. Nếu TC đe dọa sẽ ngăn chặn dòng nước chảy vào Lào, thì việc này sẽ nhanh chóng gây bất ổn toàn bộ nền kinh tế của Lào, là một nước không giáp biển.

Một điều chắc chắn rằng Bắc Kinh không thể lựa chọn tắt nguồn cung cấp nước cho, ví dụ riêng Việt Nam, vì việc cắt dòng chảy sông Mê Kông xuống hạ nguồn cũng sẽ ảnh hưởng đến Lào, Miến Điện, Thái Lan và Campuchia.

Một động thái như vậy nếu được thực hiện thì sẽ là một hình phạt tập thể đối với tất cả các nước ĐNA, chứ không thể là một đáp trả những hành động của một quốc gia riêng biệt nào. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng, một đe dọa như thế sẽ làm suy yếu sự đoàn kết của các nước ĐNA.

Chẳng hạn, liệu Bangkok có ủng hộ các yêu sách của Hà Nội ở Biển Đông nếu Thái Lan có thể bị ảnh hưởng bởi một phản ứng trừng phạt của Bắc Kinh trên sông Mê Kông? Cách tiếp cận e dè của Thái Lan đối với các tranh chấp trên biển khi họ làm Chủ tịch luân phiên của Hiệp hội các quốc gia ĐNA (ASEAN) trong năm nay cho thấy họ cân nhắc lợi ích quốc gia của họ trong khi điều khiển nghị trình của một khối rộng lớn hơn.

Nhưng nếu có một cuộc "chiến tranh nước" ở Đông Nam Á, xung đột trên sông Mê Kông sẽ phức tạp hơn nhiều so với các tranh chấp đang diễn ra ở Biển Đông. Cốt lõi những tranh chấp ở Biển đông là những đặc điểm gì trong khu vực hàng hải thuộc về quốc gia nào. Các tranh chấp trên biển có thể được giải quyết theo luật pháp quốc tế, nếu Bắc Kinh đồng ý.

Đối với sông Mê Kông, chủ quyền về đường thủy không có tranh chấp. Đoạn sông Mê Kông nằm trong lãnh thổ TC thuộc chủ quyền của TC, không thể tranh cãi. Cách Bắc Kinh quản lý đoạn sông này như thế nào là trách nhiệm duy nhất của họ và không thể được xác định hoặc chịu ảnh hưởng của cộng đồng quốc tế hoặc các quốc gia Mê Kông khác.

Do đó đây không phải là một câu hỏi về chủ quyền quốc gia mà là quyền sở hữu chung - một khuôn khổ và khái niệm ít rõ ràng hơn theo luật pháp quốc tế và trong cộng đồng quốc tế. Điều rõ ràng là TC đang nắm giữ các con bài, vì họ là quốc gia ở thượng nguồn.

Các quốc gia ĐNA dọc sông Mê Kông đã cố gắng nhưng thất bại trong việc thương lượng tập thể. Năm 1995, họ ra mắt Ủy ban sông Mê Kông (MRC) nhằm tạo cảm giác đoàn kết và phát triển chính sách chung cho dòng sông.

Nhưng "tinh thần đồng đội" đã được chứng minh là khó duy trì. Năm 2010, MRC khuyến nghị Lào nên hoãn lại 10 năm đối với việc xây đập. Viêng Chăn từ chối các đề xuất của MRC, và có lý do để nghĩ rằng Lào đã bị áp lực của Bắc Kinh trong quyết định đó.

Số phận của MRC đã bị đóng lại vào năm 2015 khi Bắc Kinh đưa ra cơ chế Hợp tác Lancang-Mekong của riêng TC (Lancang là tên đoạn sông Mê Kông năm trong lãnh thổ TC - chú thích của người dịch), một giải pháp thay thế được tài trợ tốt hơn và thông qua đó TC đã thúc đẩy lợi ích của họ vượt trên lợi ích của bốn quốc gia ở hạ nguồn.

Những lo ngại chiến lược về sự kiểm soát của TC đối với sông Mê Kông đang vang lên ngoài khu vực ĐNA. Vào năm 2012, các cơ quan tình báo Hoa Kỳ đã cảnh báo rằng "trong 10 năm tới, các vấn đề về nước sẽ góp phần gây mất ổn định ở các quốc gia quan trọng đối với lợi ích an ninh của nước Mỹ."

Bảy năm sau, có vẻ như Washington đang ngày càng tập trung vào vấn đề này.

Vào tháng 8 vừa qua Ngoại trưởng Hoa Kỳ, ông Pompeo, đã ghi nhận rằng "dòng sông ở mức thấp nhất trong một thập niên - một vấn đề liên quan đến quyết định của TC trong việc tắt nguồn nước ở thượng lưu." Vị Ngoại trưởng nói thêm, "TC cũng có kế hoạch khai thông lòng sông. TC đang tiến hành các cuộc tuần tra trên sông ở ngoài lãnh thổ của họ."

Một tài liệu của Nghị viện Châu Âu công bố năm ngoái đã ghi nhận rằng "TC không tham khảo các quốc gia ở hạ nguồn về các dự án xây dựng đập của họ; TC cũng thường xuyên xả những lượng lớn nước từ các hồ chứa với rất ít cảnh báo trước nên đã tàn phá vùng hạ lưu."

Nhưng cộng đồng quốc tế có ít lựa chọn hơn để tác động đến các vấn đề của Mê Kông so với ở Biển Đông, là nơi Mỹ, Nhật Bản và các quốc gia châu Âu đã tham gia vào các hoạt động nhằm bảo đảm "tự do hàng hải".

Cho đến nay vẫn chưa rõ là các nước bên ngoài có thể hoặc sẽ tạo áp lực tương tự để chống lại Trung Quốc trên sông Mê Kông.

Gần đây Washington đã ra mắt Hiệp định Đối tác Điện lực Mê Kông giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ, nhằm mục đích giúp phát triển nguồn cung cấp điện trong khu vực. Vào tháng 8, Pompeo đã công bố gói hỗ trợ mới trị giá 14 triệu đô la để chống lại tội phạm xuyên quốc gia và buôn lậu trên sông Mê Kông.

Nhiều khoản tiền như vậy dành cho sông Mê Kông có thể sớm trở thành hiện thực.

Tháng trước, quốc hội Hoa Kỳ đã tranh luận về việc có nên hay không tạo ra một "Quỹ chống ảnh hưởng Trung Quốc" có giá trị khoảng 375 triệu đô la Mỹ, trong đó ít nhất 25 triệu đô la "sẽ được cung cấp để hỗ trợ cho Miến Điện, Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam thực thi và chống lại chương trình tội phạm xuyên quốc gia trên sông Mê Kông."

Nhưng bất kỳ cuộc tuần tra nào được Mỹ hậu thuẫn hoặc tài trợ sẽ trở nên vô hiệu nếu Trung Quốc quyết định thực hiện các biện pháp ngăn dòng nước sông Mê Kông chảy vào Đông Nam Á để tạo ra một cuộc khủng hoảng mới ở khu vực này.

David Hutt


Người dịch: Đỗ Tùng

(Danlambaovn)

An Viên - Việt Nam có phải đang để ngỏ… liên minh quân sự?


Thực tế cho thấy hiện nay, ngoài Việt Nam là quốc gia lên tiếng nhiều nhất về vấn đề Biển Đông liên quan đến sự kiện tàu thăm dò địa chất của Bắc Kinh đang di chuyển trong vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam. Thì Mỹ, là quốc gia lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ nhất đối với những hành vi ‘vô pháp’ của chính quyền Bắc Kinh.

Việt Nam có phải đang để ngỏ… liên minh quân sự?
Tuy nhiên, trong một chia sẻ tại cuộc hội đàm khoa học về biển đảo tại Hà Nội, Gs. Chu Hảo tiết lộ, vài người bạn Mỹ ở Bộ ngoại giao nước này cho ông biết, ‘phản ứng của Việt Nam hiện nay chậm chạp bị động rụt rè, việc này làm cho phía Mỹ nản lòng’.

Biển Đông vẫn đang nóng dần

Mới đây, Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia cảnh báo, nước này phải chuẩn bị hải quân cho cuộc xung đột có thể xảy ra ở Biển Đông.

Trong khi đó, tàu sân bay quân sự Type 001A của Trung Quốc đã rời Nhà máy đóng tàu Đại Liên để khởi hành thử nghiệm trên biển. Theo Collin Koh, một nghiên cứu viên của Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc phòng của Đại học Công nghệ Nanyang Singapore, cho biết: Với hai tàu sân bay (Liêu Ninh và Type 001A), Hải quân Trung Quốc sẽ có nhiều cơ hội hơn để tăng cường khả năng của tàu sân bay - thực hiện nhiều nhiệm vụ, huấn luyện.

Đối với tầm quan trọng chiến lược lâu dài, sự góp mặt của tàu sân bay có nghĩa cho phép thúc đẩy sự hiện diện ở các khu vực nơi Bắc Kinh khẳng định lợi ích quốc gia.

Trong một sự kiện có liên quan khác, một tàu hạt nhân của Bắc Kinh (được gọi là xương sống của răn đe hạt nhân trên biển của Trung Quốc) đã nổi lên bất ngờ giữa một đội tàu đánh cá Việt Nam, và các chuyên gia đánh giá đây là ‘sự kiện rất bất thường’. Làm trỗi dậy suy đoán về việc đó là hành động cố tình đe dọa hay tai nạn.

Nhà phân tích chiến tranh tàu ngầm quốc tế HI Sutton cho biết hiện tượng đó là nhằm ‘gửi thông điệp’ tới Việt Nam. Trong thời điểm, Bắc Kinh đang tìm cách thắt chặt sự kìm kẹp trên Biển Đông thông qua việc thực thi cái mà họ gọi là ‘đường chín đoạn’.

Sự việc xảy ra vào tháng trước nhưng chỉ được công khai thông tin vào ngày 17/10.

Theo Fanpage Đại sự ký Biển Đông ngày 18/10: Như đã đề cập trong clip đăng tải trước đó, nhóm tàu Hải Dương Địa Chất 8 đã hoàn thành đường khảo sát 4.3.10 và đang tiếp tục đường khảo sát 4.3.11 hướng về phía đông. Các tàu hải cảnh hộ tống vẫn tiếp tục hung hăng không ngại va chạm với tàu Việt Nam để bảo vệ đường khảo sát của chiếc tàu khảo sát.

Việt Nam đang mở ngỏ… liên minh?

Vừa qua, Bộ trưởng Quốc phòng, Đại tướng Ngô Xuân Lịch và Đại diện Cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về Chính sách Đối ngoại, An ninh kiếm Phó chủ tịch Ủy ban châu Âu Federica Mogherini đã ký Hiệp định khung về Tham gia Hoạt động quản lý khủng hoảng của EU (CSDP) tại trụ sở của tổ chức ở Brussels, Bỉ, theo thông cáo của Bộ Ngoại giao. Hiệp định nhằm thiết lập khuôn khổ cho sự tham gia của Việt Nam trong các hoạt động quản lý khủng hoảng của EU.

Theo quan điểm đăng tải trên website chính thức của EU, ‘Các sứ mệnh và chiến dịch của EU được triển khai bên ngoài Liên minh chính là cam kết rõ ràng nhất của EU đối với một cách tiếp cận đa phương dựa trên luật lệ đối với hòa bình và an ninh quốc tế’.

‘Chính sách An ninh và Quốc phòng Chung EU (CSDP) đem lại cho Liên minh năng lực vận hành nhằm triển khai cả các sứ mệnh dân sự và chiến dịch quân sự, trong khi đó các Hiệp định Khung về Tham gia tạo ra một công cụ quan trọng để EU tăng cường sự tham gia của các đối tác của mình trong lĩnh vực này’.

Và Việt Nam chính là quốc gia đầu tiên của Đông Nam Á tham gia đối tác trong lĩnh vực này. Và tại khu vực Thái Bình Dương, Việt Nam là quốc gia thứ tư, sau New Zealand, Úc và Hàn Quốc tham gia CSDP

Khi tham gia CSDP, Hà Nội có thể sát cánh cùng EU trong 16 hoạt động hiện tại cũng như trong bất cứ sứ mệnh hay chiến dịch dân sự và quân sự nào trong tương lai của EU, được triển khai phù hợp với các nguyên tắc trong Hiến chương Liên hợp quốc.

Việc tham gia các chiến dịch [quân sự hoặc dân sự] của Việt Nam với EU đã cho thấy, Việt Nam đang tiến hành một khoảng mở cần thiết đối với chính sách ba không của mình. Bao gồm, ‘không tham gia các liên minh quân sự, không là đồng minh quân sự của bất kỳ nước nào, không cho bất cứ nước nào đặt căn cứ quân sự ở Việt Nam và không dựa vào nước này để chống nước kia.’

Hiệp định này khởi đầu với chuyến thăm hồi tháng 8 của Đại diện cấp cao của EU (bà Federica Mogherini) đến Hà Nội. Và trong bối cảnh Trung Quốc tiến hành những hoạt động xâm phạm chủ quyền lãnh hải của Việt Nam ở ngoài Biển Đông. Ký kết Hiệp định này cho thấy, sự cần thiết của mức độ ‘liên minh quân sự’ trong chống lại những hoạt động ngày càng phức tạp và mạnh bạo của Bắc Kinh trong đặc quyền kinh tế của Việt Nam.

Và điều tạo thuận lợi cho Hà Nội, đó là tiến hành hoạt động an ninh chung với EU dựa trên luật lệ đối với hòa bình và an ninh quốc tế, điều mà Việt Nam luôn nhấn mạnh trong giải quyết các vấn đề Biển Đông.

Hiện tại, Biển Đông vẫn là vấn đề nhức nhối trong chính sách đối ngoại của Hà Nội, khi mà các giải pháp ngoại giao chưa đem lại hiệu quả đáng kể nào. Trong nước, nhiều quan điểm thúc giục Chính phủ Hà Nội phải có biện pháp cứng rắn hơn, bao hàm kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế như Manila đã từng làm, cũng như tiến hành phá bỏ chính sách không liên minh trong quân sự để tiến tới hợp tác toàn diện với Mỹ trong quân sự - quốc phòng.

Và thực tế cho thấy hiện nay, ngoài Việt Nam là quốc gia lên tiếng nhiều nhất về vấn đề Biển Đông liên quan đến sự kiện tàu thăm dò địa chất của Bắc Kinh đang di chuyển trong vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam. Thì Mỹ, là quốc gia lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ nhất đối với những hành vi ‘vô pháp’ của chính quyền Bắc Kinh.

Tuy nhiên, trong một chia sẻ tại cuộc hội đàm khoa học về biển đảo tại Hà Nội, Gs. Chu Hảo tiết lộ, vài người bạn Mỹ ở Bộ ngoại giao nước này cho ông biết, ‘phản ứng của Việt Nam hiện nay chậm chạp bị động rụt rè, việc này làm cho phía Mỹ nản lòng’.

Do đó, Hà Nội tham gia CSDP sẽ là bước ngoặt để Mỹ có thể có thêm niềm tin hơn ở chính sách Biển Đông của Việt Nam, và điều này ít nhiều tạo điều kiện cho Washington tham dự sâu hơn, hỗ trợ tốt hơn trong vấn đề ngăn chặn hành vi mở rộng thực thi đường lưỡi bò của Trung Quốc tại Biển Đông.

Quay trở lại CSDP, CSDP là một sáng kiến bắt nguồn sau Hiệp ước Maastricht, nơi thiết lập Chính sách đối ngoại và an ninh chung (CFSP) năm 1993, và Hội nghị thượng đỉnh Pháp-Anh tại Saint-Malo đã đặt nền móng cho chính sách quốc phòng và an ninh châu Âu năm 1998. Chính sách (ESDP được thành lập vào năm sau đó với mục đích phát triển vai trò của Liên minh châu Âu trong việc quản lý các cuộc khủng hoảng quốc tế thông qua các nhiệm vụ nhân đạo, sơ tán, gìn giữ hòa bình và can thiệp (còn gọi là nhiệm vụ Petersberg).

Năm 2003, chính sách này đã hình thành rõ ràng với Chiến dịch Artemis, chính thức được gọi là Lực lượng Liên minh châu Âu (EUFOR) tại Cộng hòa Dân chủ Congo. Là một phần của chiến dịch này, dưới sự chỉ huy của Pháp, 2.300 binh sĩ châu Âu đã giúp ngăn chặn các vụ thảm sát ở Ituri, về phía đông bắc của đất nước.

Hiệp ước Lisbon đã đánh dấu một sự thay đổi thể chế quan trọng, được thể hiện qua việc tạo ra Chính sách An ninh và Quốc phòng chung (CSDP) và các điều khoản để mở rộng chính sách này thông qua việc bổ nhiệm một Đại diện cao cấp về Chính sách đối ngoại và An ninh, đồng thời là Phó Chủ tịch Ủy ban Châu Âu.

Ngoài ra, Hiệp ước Lisbon đã đưa ra điều khoản phòng thủ lẫn nhau, theo đó - nếu một quốc gia thành viên gặp phải sự xâm lược có vũ trang, các quốc gia thành viên khác phải đến hỗ trợ. Điều khoản này đã được viện dẫn lần đầu tiên sau vụ tấn công khủng bố ở Paris vào ngày 13/11/2015. 

An Viên

(VNTB)

Ai đang giữ hộ 3 triệu USD nhận hối lộ của ông Nguyễn Bắc Son?


Nhận thấy số tiền 3 triệu USD nhận của Phạm Nhật Vũ là tiền bất hợp pháp nên ông Nguyễn Bắc Son, cựu Bộ trưởng TT-TT, đã nhiều lần viết đơn xin nộp lại nhưng không nhận được sự phối hợp của gia đình.


VKSND Tối cao vừa ra cáo trạng truy tố 14 bị can trong vụ án “Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng; Đưa và nhận hối lộ” xảy ra tại Tổng công ty MobiFone và một số đơn vị liên quan.

Theo đó, VKSND Tối cao truy tố 14 bị can liên quan đến vụ án về các tội danh nêu trên, trong đó 2 bị can Nguyễn Bắc Son, Trương Minh Tuấn, đều nguyên là Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông (TT-TT), bị đề nghị truy tố về 2 tội danh: “Vi phạm quy định về quản lý đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng” và “Nhận hối lộ”. Bị can Phạm Nhật Vũ, cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần nghe nhìn Toàn Cầu (AVG), bị truy tố về tội “Đưa hối lộ”.

Căn cứ tài liệu điều tra và lời khai của các bị can xác định Nguyễn Bắc Son là người đứng đầu Bộ TT-TT đã giới thiệu, định hướng cho MobiFone mua cổ phần của AVG.Mặc dù biết rõ năng lực tài chính của AVG rất xấu, kinh doanh không hiệu quả, lỗ lũy kế kéo dài, giá trị tài sản thấp, nhưng với mục đích mong muốn MobiFone sớm thực hiện được dự án mua cổ phần của AVG trong năm 2015 nên Nguyễn Bắc Son đã chỉ đạo Trương Minh Tuấn, Phạm Đình Trọng, Lê Nam Trà, Cao Duy Hải khẩn trương triển khai thực hiện dự án, không tuân thủ các quy định của pháp luật, chỉ đạo Trương Minh Tuấn ký quyết định Phê duyệt dự án đầu tư dịch vụ truyền hình trái pháp luật, quyết định giá mua 8.898,3 tỉ đồng, tương đương 95% cổ phần của AVG tạo điều kiện thuận lợi cho Công ty AVG, cao hơn gấp nhiều lần giá trị tài sản thực của AVG; quyết liệt chỉ đạo Lê Nam Trà ký Thỏa thuận và Hợp đồng với AVG để chuyển tiền mua bán cổ phần. Quá trình thực hiện dự án, Nguyễn Bắc Son đã gọi cho Phạm Nhật Vũ tổng cộng 126 cuộc điện thoại và 139 tin nhắn để trao đổi về tiến độ và thúc đẩy dự án sớm hoàn thành. Sau khi MobiFone chuyển tiền cho AVG, Nguyễn Bắc Son đã nhận 3 triệu USD, tương đương hơn 66 tỉ đồng đồng từ Phạm Nhật Vũ.

Tại cơ quan điều tra, bị can Nguyễn Bắc Son khai nhận trong quá trình thực hiện dự án, Phạm Nhật Vũ đã nhiều lần liên lạc gọi điện thoại, nhắn tin cho Nguyễn Bắc Son để thúc đẩy nhanh chóng việc mua bán, mong muốn Nguyễn Bắc Son chỉ đạo để AVG sớm bán được cổ phần. Sau khi hoàn thành dự án MobiFone thanh toán 95% giá trị hợp đồng cho AVG, đáp ứng được mong muốn của Nguyễn Bắc Son và Phạm Nhật Vũ nên Vũ đã đến nhà riêng của Nguyễn Bắc Son tại số 14 ngõ 36 C1 Lý Nam Đế (phường Cửa Đông, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) và đưa cho Nguyễn Bắc Son số tiền 3 triệu USD.

Ông Son đã mang 3 triệu USD lên phòng làm việc tại tầng 2 và xếp đầy vào 1 chiếc va li du lịch loại nhỏ màu đen nhãn hiệu Samsonite, xếp đầy 1 ba lô du lịch tối màu; số còn lại cho vào 1 chiếc va li du lịch loại to màu trắng nhãn hiệu Samsonite, sau đó cất ra ngoài ban công được quây kín bằng khung nhôm kính. Toàn bộ số tiền 3 triệu USD, Nguyễn Bắc Son đưa cho con gái Nguyễn Thị Thu Huyền khoảng 10 lần, mỗi lần từ 300.000 USD đến 400.000 USD trong những lần Huyền từ TP HCM ra Hà Nội thăm gia đình, khi đưa tiền Son dặn không được gửi tiết kiệm, còn đầu tư vào đâu thì tùy. Nguyễn Bắc Son nhận thức lý do Phạm Nhật Vũ đưa tiền vì Son là người trực tiếp chỉ đạo thực hiện dự án mua cổ phần của AVG. Ngoài ra, Nguyễn Bắc Son còn thừa nhận đã nhận của Cao Duy Hải, cựu Tổng giám đốc MobiFone số tiền 200 triệu đồng dịp 30-4-2015 và số tiền 200.000 USD của Lê Nam Trà, cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên MobiFone dịp Tết âm lịch năm 2016.

Qua quá trình điều tra, Nguyễn Bắc Son nhận thức rõ nếu không phải là Bộ trưởng Bộ TT-TT, người có vai trò quyết định trong việc triển khai thực hiện dự án để MobiFone mua 95% cổ phần của AVG thì Nguyễn Bắc Son sẽ không được Phạm Nhật Vũ đưa số tiền 3 triệu USD. Số tiền nhận từ Phạm Nhật Vũ là tiền bất hợp pháp nên Nguyễn Bắc Son đã nhiều lần viết đơn xin nộp lại nhưng Nguyễn Bắc Son không nhận được sự phối hợp của gia đình trong việc nộp lại số tiền nhận từ Phạm Nhật Vũ. Nguyễn Bắc Sơn đề nghị được sử dụng số tiền hơn 591 triệu đồng trong tài khoản tiền gửi tiết kiệm đứng tên Nguyễn Bắc Son để trả lại một phần số tiền đã chiếm đoạt.

Nguyễn Hưởng

(Nguyễn Tấn Dũng.org)

Vì sao Bộ CT cử TTg Nguyễn Xuân Phúc đi thay Tổng Trọng dự lễ đăng quang Nhật Hoàng


Theo các báo nhà nước, dự trù trong hai hôm 22 và 23 Tháng Mười, 2019, Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc sẽ đi dự lễ đăng quang của Nhật Hoàng Naruhito tại Tokyo, Nhật Bản.

Thái Tử Naruhito và Công Nương Masako trong một chuyến công du nước ngoài. Thái tử Naruhito sắp lên ngôi Nhật Hoàng vào tuần lễ cuối Tháng Mười, 2019. (Nguồn: JapanTimes)
Báo điện tử Dân Trí cho hay, ngoài sự kiện nêu trên, Thủ Tướng Phúc “sẽ có một số cuộc tiếp xúc song phương với lãnh đạo các nước đến Nhật Bản trong dịp này.”

Việc ông Phúc đi dự lễ hội của một hoàng tộc nước ngoài được cho là điều bất thường, vì đây vốn là công tác lễ tân của chủ tịch nước. Chuyến đi Nhật của ông Phúc là chỉ dấu cho thấy Chủ Tịch Nước, Tổng Bí Thư CSVN Nguyễn Phú Trọng có thể “không đủ sức khỏe cho một chuyến bay dài.” Nhất là khi đến nay, không có tin tức gì về chuyến đi Mỹ của ông Trọng dự trù diễn ra trong Tháng Mười, 2019.

Hồi Tháng Năm, 2019, khi Tân Vương Thái Lan Maha Vajiralongkorn đăng quang, các báo nhà nước chỉ ghi nhận ông Trọng “gửi thư chúc mừng” từ Hà Nội. Việc ông Trọng vắng mặt trong lễ đăng quang của quốc vương Thái Lan là điều dễ hiểu vì thời điểm đó ông mới bị đột quỵ trong chuyến thăm Kiên Giang. Nhưng sau gần nửa năm, người ta chỉ thấy ông Trọng hiện diện trong khán phòng các cuộc họp ở Hà Nội, hiếm khi xuất hiện ở ngoài trời và tuyệt nhiên không có chuyến công du nước ngoài nào với cương vị chủ tịch nước.

Trong dịp đảng CSTQ tổ chức duyệt binh mừng 70 năm quốc khánh hôm 1 Tháng Mười tại Bắc Kinh, ông Trọng cũng gây ngạc nhiên khi tiếp tục gửi điện mừng từ Hà Nội thay vì đến tham dự.

Trước đó, ông Trọng cũng đã phải vắng mặt tại phiên họp Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc diễn ra ở New York, Mỹ vào cuối Tháng Chín, 2019. Đây là hội nghị quốc tế lớn mà nếu còn đủ sức khỏe thì ông Trọng đã tham dự với tư cách người đứng đầu Nhà Nước CSVN, chứ không phải cử Phó Thủ Tướng CSVN Phạm Bình Minh đi thay.

Đáng lưu ý, báo Thanh Niên tường thuật rằng trong buổi “tiếp xúc cử tri” quận Ba Đình, Hoàn Kiếm, Tây Hồ diễn ra vào hôm 15 Tháng Mười, ông Trọng nói: “Tôi sẽ cố gắng giữ gìn sức khỏe, năm nay 75 [tuổi] rồi, cũng đang là bệnh nhân.” Phát ngôn này được ghi nhận là lần đầu tiên ông Trọng thừa nhận mình đang bệnh trong lúc các báo nhà nước che giấu bệnh tình và mức độ hồi phục thật sự của ông này sau khi bị đột quỵ.

Nhà báo tự do Phạm Chí Dũng bình luận trên VOA Việt Ngữ: “Thách thức tự thân với ông Trọng là biểu đồ hồi phục sức khỏe của ông ta sau một thời gian ngắn tạm ổn nhưng giờ đây lại có vẻ chựng lại và có dấu hiệu đi xuống. Trong ít lần xuất hiện gần nhất, rõ ràng là vận động tứ chi của Trọng không khả quan hơn so với trước đây. Câu ‘lực bất tòng tâm’ ngày càng nở rộ trên cửa miệng các quan chức dưới trướng Trọng. Nhiều kẻ đã thấu cáy rằng ‘cụ tổng’ chẳng còn mấy hơi sức để tiếp tục ‘cống hiến cho sự nghiệp cách mạng’ nữa. Đến lúc này, rõ ràng vấn đề sức khỏe và mức độ cải thiện bệnh tật của Nguyễn Phú Trọng không chỉ quyết định việc ông ta có đi Mỹ được hay không, mà quan trọng hơn cả với Trọng là chuyện ông ta có được phép ‘ngồi’ tiếp hay không ở Ðại Hội 13 – sự kiện chỉ còn hơn một năm nữa sẽ diễn ra.”

(Người Việt)

Phạm Nhật Bình - Thứ trưởng Lê Hải An và cái chết bí ẩn trước Đại Hội 13


CÁI CHẾT BÍ MẬT TRƯỚC ĐẠI HỘI 13

Đảng Cộng Sản Việt Nam đang bị sao quả tạ chiếu khi chỉ trong vòng chưa tới 1 tháng mà đã xảy ra 3 vụ làm dư luận xôn xao: Nước bẩn, đường lưỡi bò lọt lưới và thứ trưởng té lầu. Chấn động hơn hết là tin Thứ Trưởng Bộ Giáo Dục và Đào Tạo Lê Hải An bất ngờ được loan báo qua đời khi ngã từ tầng 8 của toà nhà trụ sở của Bộ.


Những tin tức ban đầu của báo chí cũng chỉ nói cùng một nguyên do ông An “bị ngã”, hàm ý đây là một tai nạn không may thông thường. Theo mô tả của cựu Phó Vụ Trưởng Vụ Giáo Dục Đại học Lê Viết Khuyên thì sáng ngày 17 tháng Mười, vì có một cuộc họp của Hội Đồng Quốc Gia Giáo Dục với sự tham dự của Bộ Trưởng Phùng Xuân Nhạ nên Thứ Trưởng Lê Hải An đã phải đến Bộ sớm hơn mọi lần, lên phòng căng-tin tầng 8 ăn sáng và thảm kịch đã xảy ra sau đó.

Theo ông Lê Viết Khuyên thì từ căng-tin sau khi ăn sáng xong, ông An phải đi qua một hành lang để đến phòng họp, hành lang này có một thanh gỗ chắn ngang. Ông Khuyên cho rằng có thể ông An vừa đi vừa suy nghĩ nên vấp phải thanh gỗ chắn, té nhào qua lan can tầng lầu. Vì ông An cao mà lan can này lại thấp khoảng 70 cm nên ông té ra ngoài và rơi xuống đất tử vong.

Cuộc điều tra của cơ quan công lực dĩ nhiên sẽ có kết luận cuối cùng nhưng xem qua lời mô tả của ông Khuyên, diễn tiến giống trong một bộ phim trinh thám không thủ phạm. Vì lẽ một người có học thức cao, lại còn trẻ như ông An, mới 46 tuổi, không đến nỗi đi đứng lọng cọng như một ông già 70 để vấp té ra ngoài lan can lầu. Hơn nữa hành lang này có thể là con đường quen thuộc của mọi người, vì nó dẫn tới phòng họp. Hẳn nhiên người sử dụng thường xuyên như ông thứ trưởng phải biết, trừ phi nó mới dựng… tối hôm trước.

Điều lạ hơn nữa là trước một cái chết chưa rõ nguyên do, ông Lê Viết Khuyên lại nhanh chóng nhảy ra thay mặt công an điều tra, kết luận đây chỉ là một tai nạn. Nó khiến người ta phải đặt câu hỏi về vai trò thực sự của ông cựu Phó Vụ Trưởng Lê Viết Khuyên trong “tai nạn” này.

Tìm hiểu thêm về công tác của ông Thứ Trưởng Lê Hải An trong ngành giáo dục, người ta được biết từ năm 2014 ông đã là bí thư đảng uỷ kiêm hiệu trưởng trường Đại Học Mỏ – Địa Chất. Cuối năm 2018 được bổ nhiệm thứ trưởng và trở thành bí thư đảng uỷ của Bộ vào tháng Hai, 2019. Rõ ràng ông An đang được chuẩn bị đưa vào trung ương và cầm chắc chức bộ trưởng Bộ Giáo Dục – Đào Tạo của ông Phùng Xuân Nhạ trong thời gian tới.

Không ai không thấy sự thăng tiến của ông Thứ Trưởng Lê Hải An đang bị nhiều người ganh ghét trong một chế độ mà sự đua tranh không bằng tài năng mà bằng tài chạy chọt. Vì thế cái chết của ông An không đơn giản là một tai nạn, một sự vô ý té ngã mà phải có kẻ bày mưu ám hại. Chuyên này dĩ nhiên trong nội bộ của Bộ GD-ĐT biết rõ hơn ai hết và dù có ai muốm ém nhẹm, chuyện đấu đá cũng sẽ bị phanh phui sau khi nắp quan tài đóng lại.

Giờ đây người ta có thể đặt câu hỏi: Ai sẽ có lợi khi ông Thứ Trưởng Lê Hải An chết?

– Người đầu tiên là ông Phùng Xuân Nhạ; ông này hy vọng sẽ ở lâu hơn với cái ghế bộ trưởng mà đáng lẽ ông phải buông ra như bà Nguyễn Thị Kim Tiến bên Bộ Y Tế, sau khi Phó Thủ Tướng Vũ Đức Đam được phân công nắm bí thư đảng uỷ bộ đó. Tuy vậy, ông Phùng Xuân Nhạ hiện không còn là bí thư đảng ủy Bộ Giáo Dục nên có thể ra đi bất cứ lúc nào khi có người thế, nên qua vụ việc này ông Nhạ không hưởng lợi bao nhiêu.

– Nhóm người kế tiếp là hai Thứ Trưởng Nguyễn Hữu Độ và Nguyễn Văn Phúc là những người cũng muốn nhảy lên ghế bộ trưởng thay ông Nhạ, nhưng bị ông An làm kỳ đà cản mũi. Với cái chết bất ngờ của Thứ Trưởng An, họ có thể an tâm vào con đường thăng tiến của mình, nếu Ban Bí Thư không “luân chuyển” một nhân sự mới nào đến thay thế vị trí của ông Lê Hải An.

– Nhóm sau cùng là những nhóm lợi ích về sách giáo khoa lâu nay đã thao túng thị trường sách vở để hưởng lợi bất chấp sự suy sụp về kiến thức tổng quát của học sinh. Kế đến nhóm công chức cao cấp của Bộ có liên quan đến việc gian lận thi cử THPT năm 2018 ở các tỉnh Hà Giang, Sơn La và Hòa Bình. Không ai quên ông An là người đã ký thông báo xem xét kỷ luật 13 cán bộ từ cục trưởng đến vụ trưởng và chánh phó thanh tra của bộ. Tuy nhiên sau đó những quyết định và thông báo này bị chính Bộ GD-ĐT huỷ bỏ. Có thể họ cũng sợ khi ông An sau này ngồi vào ghế bộ trưởng sẽ lại ra tay thi hành kỷ luật nên tìm cách trừ khử trước.

Suy từ những kẻ hưởng lợi sau cái chết của ông Lê Hải An nói trên, rõ ràng là Quy định 205 của Bộ Chính Trị về kiểm soát quyền lực, chống chạy chức chạy quyền, đã dẫn đến cái chết của ông Lê Hải An. Vì các phe nhóm trong Bộ Giáo Dục cảm thấy không còn được hưởng lợi nên họ triệt hạ Thứ Trưởng An bằng cái chết để sau này khỏi phải thắc mắc.

Tóm lại cái chết của ông An là một cái chết mờ ám, nhưng “đúng quy trình”. Đó là khúc dạo đầu cho thấy cuộc đấu đá nhân sự trước đại hội 13 sẽ vô cùng khốc liệt; một cuộc chiến có thể dẫn đến những điều bất ngờ không lường được sau 3 năm đốt lò của ông Trọng. Đó cũng là lý do vì sao ông Trọng không dám đi Mỹ vào cuối tháng 10 này, vì sợ ở nhà có thể diễn ra một cuộc đảo chính khiến ông mất đường về thì sao?

Phạm Nhật Bình

(Việt Tân)

Tâm thư của Lão tướng 104 tuổi Nguyễn Trọng Vĩnh


BỨC TÂM THƯ CỦA LÃO TƯỚNG 104 TUỔI- NGUYỄN TRỌNG VĨNH

Lão tướng 104 tuổi Nguyễn Trọng Vĩnh
Hiện nay tôi đã già lắm rồi, nhưng vẫn cố gắng theo dõi những việc chính của đất nước.

Ngày 15/10 (2019) vừa qua, Đài truyền hình trung ương đưa lên buổi tiếp xúc cử tri của ông Phú Trọng ở Hà Nội.

Trước tình hình nước sôi lửa bỏng do Trung Quốc lại xâm phạm vùng biển nước ta mấy tháng qua, thế mà ông Trọng và một số cử tri quen mặt vẫn nói một giọng lập lờ như bao nhiêu năm trước.

Tôi thấy quá buồn.

Gần đây tôi cũng đã xem một số hình ảnh của cuộc tọa đàm về bãi Tư Chính và Luật pháp quốc tế, ngày 6/10/2019. Tôi thấy anh chị em nói rất hay, nhiều phát biểu có nghiên cứu, có tính toán, đưa ra ý kiến xây dựng.

Ý kiến của Anh hùng Lê Mã Lương, tuy có chút gây sốc, nhưng cũng là một ý kiến rõ ràng, mạnh mẽ về việc phải kiên quyết giữ được bãi Tư Chính. Trước hết phải kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế.

Tôi cũng nghe ý kiến ông Phú Trọng nói về cuộc tọa đàm vừa qua. Ông có vẻ khó chịu, mỉa mai chì chiết tiếng nói yêu nước của nhiều người dân (mà đó là các công dân đã từng đóng góp công sức trong các cuộc chiến đấu chống ngoại xâm và chưa hề bị tước quyền công dân). Ông Trọng nói họ là “một số phần tử cố tình kích động, to tiếng lên, lên gân lên, ra vẻ ta là anh hùng, ra vẻ ta là yêu nước” (!).

Vậy là ông đã quên lời dạy của CT Hồ Chí Minh, rằng: “Trừ một bọn rất ít đại Việt gian, đồng bào ta ai cũng có lòng yêu nước”?

Đã thế, ông cũng lên gân, vỗ ngực: “Vậy còn Trung ương Đảng, Chính phủ, Tổng bí thư không yêu nước à?”

Cung cách của ông tôi thấy sao mà giống như đôi co giữa chợ, chả giống phong cách chính khách tí nào!

Thiết nghĩ, là người đứng đầu bộ máy, chắc ông Trọng phải có đủ thông tin về âm mưu, thủ đoạn, mục tiêu, biện pháp của bọn Tàu từ xưa tới nay đối với nước Việt ta, đặc biệt là trong mấy tháng qua ở bãi Tư Chính.

Tình hình đang rất nguy ngập và cấp bách, vậy mà khi khai mạc Hội nghị trung ương 11 vừa qua, ông vẫn nói phải “phân tích, dự báo tình hình”? Thật quá bức xúc trước thái độ như thế. Giống như bàng quan, thờ ơ vậy.

Hội nghị trung ương đã không ra nổi một nghị quyết kịp thời, dứt khoát để đối phó với tình hình đang cấp bách ở Biển Đông, mà còn cứ nhai lại khái niệm “thời kỳ quá độ”? Để làm gì? Để đánh lạc hướng dư luận, để câu giờ, để ngụy biện cho sự trốn tránh trách nhiệm hay sao?

Theo tôi, ông Trọng viện lý do phải “khôn khéo”, thực chất có phải đang bế tắc khi tìm giải pháp? (Hay ông có tư tưởng đầu hàng?)

Hiện nay đang có nhiều nước trên thế giới ủng hộ ta kiện Trung Quốc vì ta có chính nghĩa, và pháp lý đứng về phía Việt Nam.

Hơn nữa, tại sao ông không tìm giải pháp ngay trong những ý tưởng, giải pháp đã nêu ra trong cuộc tọa đàm khoa học về vùng biển Tư Chính và Luật pháp quốc tế ngày 6/10 vừa qua?

Vả lại, ngay các cơ quan chính thống của Đảng, Nhà nước cũng đã nhiều lần nhấn mạnh, Việt Nam có đầy đủ căn cứ, chứng lý về chủ quyền ở Biển Đông. Vậy còn trở ngại gì mà không đưa đơn kiện Trung Quốc ra các tòa án quốc tế?

Hà Nội ngày 18/10/2019

Nguyễn Trọng Vĩnh

(FB Nguyễn Nguyễn Bình)

Thời mạt Pháp, chùa là sàn giao dịch kinh doanh, sư là nhà kinh tế?


Hơn 2.500 năm trước, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni dự ngôn rằng, nhân loại sẽ đi vào thời mạt Pháp, nghĩa là con người không còn có Pháp trong tâm để ước thúc bản thân, điều gì cũng dám làm, điều xấu nào cũng dám phạm, dẫn đến đạo đức ngày càng suy đồi. Ngày nay, xã hội nhìn đâu cũng thấy hàng giả: thực phẩm giả, thuốc giả, điểm giả, học vị giả, lời giả, ý giả, và đến cả sư sãi cũng giả tu làm loạn Pháp, khiến chốn chùa chiền vốn là nơi tâm linh bình lặng cũng không tránh khỏi cạm bẫy “thương trường” của danh lợi tình…


Vụ bê bối gạ tình của vị trụ trì chùa Nga Hoàng (Vĩnh Phúc) – Đại đức Thích Thanh Toàn – cùng giấc mơ về ngôi chùa “cổ” Địa Ngục tại vị trí đắc địa ở Tam Đảo chỉ là giọt nước tràn ly của một bộ phận Phật giáo tha hóa. Bộ phận này đã và đang làm suy yếu niềm tin vào những giáo lý tốt đẹp của Phật Pháp.

Từ giấc mơ “phát hiện” ngôi chùa cổ…

Theo website chính thức của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam (GHPGVN), năm 2008 “[hòa thượng Thích Thanh Toàn] ngồi thiền nhưng trong đầu lại hiện lên cảnh một ngôi chùa với những ngôi mộ cổ rõ mồn một. Không biết vị trí chính xác ở đâu chỉ thấy một mái chùa phấp phơ sương trắng với một vòng hào quang chói lòa”. Rồi thông qua một giấc mơ thấy đốm sáng trong rừng Tam Đảo, sư thầy Thích Thanh Toàn đã dẫn đầu đoàn người gồm hai Phật tử từ Hà Nội cùng bốn người dân tộc bản địa thông thuộc đường núi, không quản đêm tối vượt núi cao rừng rậm tìm ra cái gọi là phế tích của ngôi chùa mang tên “Địa Ngục” nằm sâu trong Rừng Quốc gia, bấy giờ chỉ còn là dấu tích hoang phế. Ấy là sư thầy Thích Thanh Toàn kể về việc quá trình đi tìm ngôi chùa cổ.

Hơn 10 năm sau, vào những tháng cuối năm 2019, một nhóm phóng viên (PV) của Báo Phụ Nữ TP.HCM trong khi tác nghiệp tìm hiểu thông tin về dự án Tam Đảo II trị giá 25.000 tỷ đồng của Tập đoàn Sun Group tại rừng Quốc gia Tam Đảo, cái tên Chùa Địa Ngục nổi lên như là điểm tiếp cận đầu tiên mà nhóm PV hướng đến. Sau nhiều ngày tiếp cận Đại đức Thích Thanh Toàn, trụ trì chùa Nga Hoàng, đồng thời là người “khám phá” ra chùa Địa Ngục ẩn sâu trong rừng núi Tam Đảo, nhóm phóng viên với thân phận là một nữ đại gia ở nước ngoài về muốn đầu tư bất động sản ở Tam Đảo và chữa bệnh cho cậu em họ (cũng là PV) đã thu thập được khá nhiều những thông tin “quý giá” về dự án Tam Đảo II từ sư thầy: “Con nên đầu tư vào dự án Tam Đảo II, chùa Địa Ngục của thầy nằm trong lòng dự án này. Đây sẽ là một dự án lớn nhất, sang nhất, đắt nhất và lãi nhất”(Theo báo PN TP.HCM).

Có điều, không chỉ dừng ở việc “rủ rê” PV trong vai nữ đại gia đầu tư vào một dự án nằm trong khu vực Vườn quốc gia Tam Đảo, đại đức Thích Thanh Toàn còn bị tố liên tục có những hành vi “gạ tình” PV như đòi chat sex, gửi ảnh khỏa thân, lấy tay vuốt vào phần nhạy cảm trên cơ thể PV, và đỉnh điểm là đòi quan hệ tình dục trong loạt bài bài điều tra công bố vào ngày 23/9/2019 trên báo Phụ Nữ TP.HCM.

Những thông tin trên không chỉ gây sốc dư luận, tạo ra nhiều tranh cãi trái chiều về tính thực hư của sự việc; mà còn làm dấy lên những đồn đoán về “sự tích” chùa Địa Ngục: Đại đức Thích Thanh Toàn là ai, và giữa sư Toàn, chùa Địa Ngục và dự án Tam Đảo II của Tập đoàn Sun Group có gì liên quan đến nhau?

Ảnh chụp màn hình trang phatgiao.org.vn
…. đến mối liên quan giữa chùa Địa Ngục và dự án Tam Đảo II

Tam Đảo được biết đến là địa danh gắn liền với các khu resort, các căn biệt thự từ thời Pháp cổ nhưng người Pháp đã chọn xây dựng ở Tam Đảo I, giữ nguyên Tam Đảo II để bảo vệ rừng nguyên sinh. Năm 2008, một doanh nghiệp của Mỹ cùng với Bitexco xin làm dự án khai thác du lịch nghỉ dưỡng tại Tam Đảo II, tuy nhiên, dự án này gặp phải sự phản ứng dữ dội của các nhà khoa học vì nhân sinh môi trường nên cũng không thể triển khai.

Ngày 27/12/2016, Tập đoàn Sun Group đã tổ chức Lễ khởi công Dự án Khu du lịch sinh thái Tam Đảo tại xã Đại Đình, huyện Tam Đảo. Dự án Khu du lịch sinh thái Tam Đảo II được Tập đoàn Sun Group đầu tư với số vốn khoảng 25.000 tỷ đồng cho 3 giai đoạn, bao gồm các hạng mục chính như: Công viên, vườn thực vật, triển lãm nghệ thuật, khu vui chơi trẻ em, khu vui chơi gia đình, khu hoạt động ngoài trời, trung tâm vui chơi giải trí công nghệ cao hội tụ các trò chơi hấp dẫn hàng đầu thế giới, rạp chiếu phim, các khu du lịch tâm linh dã ngoại cùng không khí thiên nhiên trong lành.

Dự án nằm trong khu đất thuộc địa phận Tam Đảo II và là một phần của Vườn Quốc gia Tam Đảo rộng 36.883ha. Riêng diện tích quy hoạch khu Tam Đảo 2 khoảng 300 ha (theo Home AZ.vn). Và Chùa Địa Ngục sẽ nằm ở trung tâm Đại dự án của Sun Group như lời ông Phó Chủ tịch Tập đoàn Sun Group Trần Minh Sơn đã chia sẻ với PV báo Phụ nữ TP.HCM: “…Còn chùa Địa Ngục, chắc chắn tập đoàn sẽ đầu tư xây dựng bài bản… Bọn anh làm du lịch nên rất trân trọng điểm đến, đặc biệt là điểm đến tâm linh” (Thông tin trích từ báo Phụ Nữ Online)

Mặc dù chùa Địa Ngục được sư thầy Thích Thanh Toàn “tìm thấy” từ năm 2008, nhưng vì nằm trong khu vực Vườn Quốc gia nên không được phép phục dựng lại. Theo Dân trí, từ năm 2009, Thượng tọa Thích Kiến Nguyệt, Phó Trưởng Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Vĩnh Phúc, Trụ trì Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên đã cho người lên khu vực chùa Đồng Cổ (chùa Địa Ngục) tại khoảnh 4, tiểu khu 75 – Vườn Quốc gia Tam Đảo, thuộc địa giới hành chính xã Đạo Trù, huyện Tam Đảo – Vĩnh Phúc khảo sát, tìm hiểu. Tuy nhiên, do không phát hiện di tích cổ nên Thượng tọa Thích Kiến Nguyệt không cho người tìm hiểu tiếp.

Sau đó, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Vĩnh Phúc có văn bản báo cáo UBND tỉnh về việc khu vực chùa Địa Ngục chưa có gì gọi là di tích để khôi phục. Từ đó đến nay, đơn vị này không có văn bản nào về việc cho phép hoạt động tín ngưỡng ở khu vực chùa Địa Ngục. Tuy nhiên Báo cáo của UBND huyện Tam Đảo (Vĩnh Phúc) về kết quả tổng hợp những vi phạm của ông Lê Hữu Long khi đang còn tu hành, mang pháp danh Thích Thanh Toàn, cho biết: Từ đầu năm 2009 đến 2011, sư Toàn đã tự ý thuê người vào khu vực để chặt cây, đào bới, xây dựng lều lán, tự ý đưa tượng Phật, chuông và nhiều vật dụng khác và tổ chức thờ cúng. Từ năm 2012-2015, sư Toàn tiếp tục dựng nhiều lều lán, đặt tượng Phật, bát hương… thờ cúng.

Thượng tọa Thích Thanh Phương, Trưởng ban Trị sự GHPGVN huyện Tam Đảo cho biết, sư thầy Thích Thanh Toàn đã nhiều lần vi phạm các Nội quy Ban Tăng sự, và quy định về trật tự xây dựng, quy định bảo vệ rừng và bị kỷ luật cảnh cáo. Nhưng suốt trong một thời gian dài cho đến trước khi bị báo Phụ Nữ TP.HCM phanh phui tội lỗi, chùa Địa Ngục do sư Toàn dựng nên trái phép vẫn hiện diện giữa núi rừng Tam Đảo, là điểm đến chinh phục của các phượt gia, là chủ đề hot trên các blog về du lịch. Thậm chí, có cả một cuộc kêu gọi trên mạng để bảo vệ chùa, trước sự “xâm lăng” của dự án Tam Đảo II.

Đây là một đoạn trong tiêu đề bài viết “Chùa Địa Ngục trước nguy cơ bị di dời”, được đăng trên trang Phatgiao.org.vn ngày 13/2/2019:

“Chùa Địa Ngục nằm giữa đại ngàn núi rừng Tam Đảo, không ai biết ngôi chùa có từ khi nào, một điều chắc chắn nó đã bị lãng quên một thời gian quá dài, nhưng thông tin lưu truyền về ngôi chùa ấy thì vẫn còn đâu đó trong quá trình phát triển của lịch sử Phật giáo Việt Nam. Cho tới năm 2008, sau một đêm nằm mơ thấy đốm sáng trong rừng Tam Đảo, sư thầy Thích Thanh Toàn đã cùng một nhóm người đi vào rừng đi theo lối chùa Tây Thiên, sau nhiều lần đi đi lại lại tìm ngôi chùa Địa Ngục, mọi thứ đã đổ nát chỉ còn lại nền móng của một hoang tích.”

Khi hỏi một cán bộ đã có thâm niên 20 năm công tác tại Vườn Quốc gia Tam Đảo về việc tại sao chùa Địa Ngục xây dựng trái phép mà lại ngang nhiên tồn tại trong suốt một thời gian dài như vậy, nhóm PV báo Phụ Nữ TP.HCM đã nhận được câu trả lời: “Chúng tôi không làm gì được. Chúng tôi chỉ biết lập biên bản và báo cáo lên trên… Công an tỉnh còn chả làm gì được nữa là”.

Dù câu trả lời nửa chừng bỏ ngỏ, nhưng thực tế chùa Địa Ngục, sư Thích Thanh Toàn và người đứng đầu dự án Tam Đảo II đã “hé lộ” mối dây ràng buộc khi Phó chủ tịch Tập đoàn Sun Group Trần Minh Sơn chia sẻ với PV báo Phụ Nữ TP.HCM rằng: “Ngày xưa, tỉnh Vĩnh Phúc định trục xuất thầy Toàn, chính anh là người nói đỡ để thầy ở lại. Còn chùa Địa Ngục, chắc chắn Tập đoàn sẽ đầu tư xây dựng bài bản… Bọn anh làm du lịch nên rất trân trọng điểm đến, đặc biệt là điểm đến tâm linh”. Còn sư Toàn thì tiết lộ: “Dự án này đầu tiên do Sông Hồng Thủ Đô đứng ra xin, sau đó Sun nhảy vào. Liên danh chỉ là cái cớ thôi, của chú Sơn bên Sun Group hết. Chú ấy còn đang bảo đưa thầy 300 tỷ để xây chùa Địa Ngục”.

Những năm gần đây, người dân đã chứng kiến một hiện tượng bất thường chưa từng thấy khi xuất hiện những dự án tâm linh rộng hàng ngàn ha đất. Những công trình chùa to lớn này thường kết hợp tour du lịch nên còn gọi là du lịch tâm linh. Nhiều ý kiến cho rằng, các doanh nghiệp đang “móc nối” với các nhà sư thoái hóa để lợi dụng triệt để việc “kinh doanh tâm linh” nhằm “móc ví” người dân bằng mọi cách…

Khi chùa không còn là nơi để tu hành….

Chưa bao giờ Phật giáo Việt Nam lại “hưng thịnh” như hiện nay nếu nói về sự phát triển nóng của hệ thống thờ tự. Theo Wikipedia thì Việt Nam hiện có 14.775 ngôi chùa, trong số đó, có những ngôi chùa rất hoành tráng với mức đầu tư lên đến hàng ngàn tỷ đồng, lập nhiều kỷ lục trong khu vực lẫn cả thế giới. Lưu ý rằng, Phật giáo truyền thống nước ta không có các chùa to lớn như thế. Đó là những chùa mới xây.

Kể đến phải có quần thể chùa Bái Đính rộng 540ha tại tỉnh Ninh Bình, hiện đang giữ nhiều kỷ lục nhất như là ngôi chùa rộng nhất Việt Nam, tượng Phật bằng đồng lớn nhất châu Á, tượng Phật Di Lặc bằng đồng lớn nhất Đông Nam Á, chùa có hành lang La Hán dài nhất châu Á, có nhiều tượng La Hán nhất, có giếng ngọc lớn nhất, và sở hữu nhiều cây bồ đề nhất Việt Nam. Có lẽ đây cũng là ngôi chùa “tiện nghi” nhất khi ngay trong khuôn viên chùa còn có cả… khách sạn và quán cà phê.

Tất nhiên du khách tới đây lễ Phật, vãn cảnh thì không có gì là miễn phí cả. Dù không bị buộc phải chi tiền, nhưng hầu như du khách nào tới đây cũng đều phải sử dụng dịch vụ của chùa như phí gửi xe ô tô 40.000đ, xe máy 15.000đ, vé xe điện 2 lượt 60.000đ, vé lên bảo tháp 50.000đ, thuê hướng dẫn viên 300-500.000đ và ngay cả… đi vệ sinh cũng mất 2.000đ/lượt. Đó là chưa kể đến vô số hòm công đức rải rác khắp nơi trong khuôn viên Bái Đính.

Chùa Bái Đính chỉ là một trong số những đại công trình do tư nhân đang làm chủ những địa điểm tâm linh. Trong khi rất nhiều công trình dân sinh cần đầu tư như bệnh viện quá tải, trường học xuống cấp, cầu cống sập đổ, lún ngập, nguồn nước ô nhiễm… thì những “siêu dự án” vẫn tiếp tục mọc lên với quy mô ngày càng khủng. Như dự án khu tâm linh tại đảo Cái Tráp (Hải Phòng) ngoài tượng Phật cao 150m còn có cả khu biệt thự nghỉ dưỡng, sòng bạc casino… Dự án Khu du lịch tâm linh Hồ Núi Cốc (Thái Nguyên) rộng 18.940ha sẽ có bảo tháp lớn nhất thế giới với sức chứa lên tới 10 nghìn người. Dự án Chùa Tam Chúc (Hà Nam) có diện tích lên tới 5.000ha với tổng vốn đầu tư khoảng 11.000 tỷ đồng, mục tiêu khi hoàn thành sẽ trở thành ngôi chùa lớn nhất thế giới. Dự án khu du lịch tại chùa Hương đề xuất rộng 1.000ha, với vốn đầu tư 15.000 tỷ đồng. Và gần đây là dự án Tam Đảo II với diện tích quy hoạch khoảng 300ha, được Tập đoàn Sun Group đầu tư với số vốn khoảng 25.000 tỷ đồng.

Điều đáng nói là, tất cả các dự án gắn liền với tâm linh đều rộng từ vài trăm đến vài ngàn hecta đất ấy, thì đa số chùa, tháp – khu vực tâm linh chỉ chiếm một diện tích vô cùng khiêm tốn so với tổng thể dự án dành cho các khu dịch vụ nghỉ ngơi, giải trí. Ví dụ như quần thể khu Bái Đính có diện tích 1.700ha, nhưng quần thể chùa chỉ chiếm diện tích 80ha. Chùa Tam Chúc sẽ được cho là rộng nhất thế giới chỉ chiếm 144ha, trong khi diện tích chủ đầu tư được giao lên tới 5.100ha. Dự án Cái Tráp rộng 450ha trong khi khu tâm linh chỉ chiếm 88,7ha. Không khó để nhận ra, đi kèm với cái diện tích nhỏ bé ấy, là hàng loạt các bất động sản dành cho nhà hàng, khách sạn, khu nghỉ dưỡng cao cấp, sòng bài… “song hành” cùng nhà Phật.

Hệ quả theo sau những đại công trình ấy là thiên nhiên bị tàn phá, cây rừng bị chặt phăng, đất ruộng của dân bị thu hồi… Người dân muốn thưởng ngoạn cảnh đẹp núi rừng, vào chùa lễ Phật đều phải qua “BOT” của các doanh nghiệp, mua vé vào cổng và trả tiền cho nhiều khoản dịch vụ. Đó là lý do mà đường bộ lên Bà Nà đã bị khóa, cửa rừng Tam Đảo bị đóng kín, muốn lên Bảo Tháp chùa Bái Đính thành kính chiêm ngưỡng và lễ Phật cũng bị thu tiền. Chưa nơi đâu mà dịch vụ thu phí lại nhiều như những khu du lịch tâm linh này, mà thực chất là “mảnh đất” màu mỡ để các doanh nghiệp trục lợi kiếm tiền, buôn tăng bán Phật. Chùa thì rộng lớn, tượng Phật thì đồ sộ, cảnh quan thì hoành tráng, nhưng thực tế đó không còn là miền đất thanh tịnh để các nhà sư tu hành, mà nó tương phản với thực trạng đạo đức xuống cấp nghiêm trọng.

Trong Phật giáo hàng ngàn năm truyền thống, chùa chiền vốn là không gian để các tăng ni tu hành thanh tịnh, để nghe tiếng chuông chùa vào buổi sáng, tiếng gõ mõ lúc hoàng hôn, đọc kinh thờ Phật dưới ánh đèn le lói. Chùa cũng là nơi để người thuộc đủ mọi giai tầng trong xã hội đến tĩnh tâm, tìm kiếm sự an nhiên và thờ cúng ở đó. Tu hành đòi hỏi một trái tim trong sạch không truy cầu bất cứ điều gì. Thờ cúng cũng cần có một môi trường nghiêm túc và trang nghiêm.

Người xưa nói: Núi không cần cao, có tiên sẽ linh, sông không cần sâu, có rồng sẽ linh, chùa không cần to, có người chân tu thì sẽ linh. Văn hóa truyền thống vốn nhấn mạnh vào nội hàm tinh thần như thế. Và chỉ có như thế, thì mới có thể đem lại lợi ích tâm linh theo đúng nghĩa cho quảng đại quần chúng.

Tuy nhiên, các ngôi chùa đã bị biến thành các địa điểm du lịch vì lợi ích kinh tế, trở thành sàn giao dịch tâm linh. Các loại lễ cúng sao, giải hạn, cầu an, tụng niệm tang lễ, cầu siêu, đưa vong lên chùa, bán khoán, …vốn không có trong giáo lý nhà Phật, giờ được nhà chùa làm “mềm hóa” theo kiểu tín ngưỡng dân gian, và được chúng sinh hưởng ứng, tạo nên một “thị trường” nhộn nhịp chưa từng thấy trong những năm gần đây.

Nhiều ngôi chùa đã trở thành nơi chuyên cung cấp “dịch vụ tín ngưỡng” mang tính trao đổi: đổi chác lời cầu nguyện lấy sự mưu cầu, đổi chác tiền bạc để lấy sự an tâm… Đây đó, mái chùa bị biến thành một “cơ sở tâm linh” nhuốm màu vật chất với các hoạt động mang tính chất mê tín dị đoan, mà buồn thay, do chính những “người của nhà chùa” đứng ra tổ chức. Trong khi một bộ phận nhà chùa có thu, giàu lên rất nhanh thì một bộ phận người dân cũng “mua” được sự “an lạc” tạm thời.

Thế nên, mới có chùa nổi tiếng về cúng sao giải hạn, có chùa được biết đến với “dịch vụ” gọi vong, có chùa chuyên làm lễ cầu duyên, và cũng có ngôi chùa mà quan chức tấp nập đến vì “linh thiêng” trong việc đem đến cho họ quyền lực… Phật giáo, và bất cứ một tôn giáo chân chính nào, ra đời đều với mục đích làm điểm tựa tâm linh cho con người, khiến con người hướng đến những điều tốt đẹp hơn, sống tốt hơn. Thực ra tôn giáo chân chính có hai mục đích: một là để phổ truyền một phương pháp tu luyện nào đó, giúp ai có căn cơ tốt có thể theo đó mà đắc Đạo tu lên cao; hai là giúp duy trì đạo đức của xã hội.

Giáo lý của Phật giáo, vốn dĩ không hướng đến sự tìm kiếm, mưu cầu mọi thứ từ chung quanh mà thực chất là sự tự giác ngộ và giải thoát chính bản thân khỏi những đam mê, lầm lạc, u tối, tham lam. Nhưng một bộ phận sư trụ trì lại đóng vai trò như chủ một doanh nghiệp biết huy động vốn, ra giá, mời chào đầu tư… mà không còn chuyên tâm vào việc tu hành nữa dẫn đến những vụ bê bối “đình đám” liên quan đến chuyện tiền bạc, sắc giới…

Hằng ngày, những vị sư trụ trì này giao thiệp với đủ loại nhân sỹ, với quan chức chính phủ, với giới doanh nhân trong xã hội như những ông chủ các doanh nghiệp. Thời gian phần nhiều bị chi phối vào các cuộc tiếp đãi khách khứa và xử lý công việc, còn đâu thời gian tu hành, tâm của họ không đặt vào cõi bồng lai, “tứ đại cũng chẳng giai không nữa” và đền chùa cũng chỉ là “đơn vị công tác” của họ mà thôi. Phương pháp tu luyện “mặt nhìn vào vách núi” do Lão tổ Đạt Ma truyền lại cần có một hoàn cảnh thanh tịnh, đến nay đã không còn lại chút gì.

Với những tai tiếng xảy ra liên tục, gần đây nhất là vụ “giải vong” ở chùa Ba Vàng, vụ Đại đức Thích Thanh Toàn “rủ rê” đầu tư bất động sản và “gạ tình” phóng viên, vấn đề tâm linh đã bị các nhóm lợi ích, giới doanh nhân và một bộ phận các nhà sư thoái hóa biến chất coi là một lĩnh vực kinh doanh mang lại lợi nhuận khổng lồ.

Mạnh Cường

(Trí thức VN)

Hong Kong: Tại sao Bắc Kinh chưa quyết liệt dẹp tan biểu tình?


Việc ông Tập Cận Bình vừa cảnh báo bất cứ nỗ lực chia rẽ Trung Quốc nào cũng sẽ bị "nghiền thành bột', một lần nữa dấy lên câu hỏi liệu Bắc Kinh có sẽ nghiền nát người biểu tình Hong Kong. Thật ra thì chẳng cần ông Tập phải đe dọa, câu hỏi này luôn lẩn khuất trong tâm trí của cả người biểu tình Hong Kong lẫn giới quan sát.

Ba ngày sau khi ông Tập đe dọa sẽ 'nghiền thành bột' những ai chia rẽ Trung Quốc, người Hong Kong vẫn tiếp tục biểu tình
Cuộc biểu tình, kéo dài đã hơn bốn tháng, khởi đầu từ phản đối luật dẫn độ nay thành yêu cầu phải có phổ thông đầu phiếu, ngày càng có những lúc trở nên bạo động, cảnh sát Hong Kong cũng ngày càng đàn áp mạnh tay hơn, nhưng không thấy dấu hiệu bên biểu tình sẽ lùi bước.

Tình hình dường như bế tắc.

Trước khi đưa ra cảnh báo nghiêm khắc này trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Nepal hôm 13/10, ông Tập chưa hề trực tiếp nhắc đến cuộc biểu tình tại Hong Kong, vì thế đe dọa này được xem như một cảnh báo hiếm hoi và mạnh mẽ.

Vậy người Hong Kong phản ứng với đe dọa này ra sao?

Vẫn cứ biểu tình

Trả lời phỏng vấn của BBC News Tiếng Việt hôm 15/10, từ Hong Kong, luật sư Wilson Leung 梁允信, một thành viên của nhóm Progressive Lawyer Group, nói:

''Tôi không nghĩ rằng cảnh báo của ông Tập sẽ có bất kỳ tác dụng răn đe nào đối với các cuộc biểu tình. Trong vài tháng qua, Bắc Kinh đã đưa ra nhiều đe dọa về việc sử dụng vũ lực, bằng cách phổ biến video về các cuộc diễn tập chống bạo động của quân đội Trung Quốc, và bằng cách đưa ra những tuyên bố cứng rắn qua văn phòng đại diện Hong Kong và Macau. Tuy nhiên, phong trào biểu tình vẫn cứ tiếp tục. Sự giận dữ của người biểu tình lớn đến nỗi dù có thêm nhiều cảnh báo từ Bắc Kinh cũng khó có thể dập tắt tình trạng bất ổn.''

Alison Ng, 24 tuổi, một thiếu nữ Hong Kong thường xuyên tham dự biểu tình, chia sẻ tâm tư với BBC News Tiếng Việt sáng hôm 16/19 :

''Phát biểu này cho thế giới thấy rõ tâm địa tàn ác của Chủ tịch Tập Cận Bình. Tôi đoán chắc ông ta thầm ao ước được nghiền nát đoàn biểu tình lắm, và nếu bưng bít được thông tin tức như hồi Thiên An Môn thì có lẽ ổng đã ra tay lâu rồi.''

Về câu hỏi lời đe dọa 'nghiền thành bột'' của ông Tập Cận Bình có làm người biểu tình phải thối lui không, Alison Ng nói:

''Nhiều người hỏi là cảnh báo của ông Tập có làm người tham dự biểu tình sợ không. Ai cũng nói là có thể sẽ có Thiên An Môn thứ hai. Nếu sợ thì chúng tôi đã không biểu tình liên tục từ mấy tháng qua. Chính quyền không những đã không làm gì để đáp ứng yêu cầu chính đáng của chúng tôi mà còn ngày càng mạnh tay đàn áp như bao phim ảnh đã cho thấy. Cũng may là còn có truyền thông quốc tế và có các trang mạng xã hội để thế giới thấy được sự thật.''

''Và không, chúng tôi sẽ không bỏ cuộc, vẫn cứ biểu tình, nhưng sẽ lỏng như nước (Be Water) còn hơn trước nữa.'' Alison Ng xác định.

Tại 'Kwan Kung Temple - Hongkongers' Press Room' (Phòng tin Đền Quan Công của người Hong Kong), tài liệu Google Doc, nơi lưu giữ một thời khóa biểu của các sự kiện chống luật dẫn độ vẫn được cập nhật với các sinh hoạt từ giờ cho đến hết tháng Mười.

Vạch đỏ chính trị

Bất kể đe dọa của ông Tập Cận Bình có làm phong trào phản kháng chùn bước không, câu hỏi lớn hơn được đặt ra là tại sao Bắc Kinh cho đến giờ vẫn chưa nghiền nát người biểu tình?

Giới quan sát đưa ra những lý giải khác nhau.

Học giả Christine Loh, nhà hoạch định chính sách dưới thời Leung Chun-ying, người tiền nhiệm của Carrie Lam, cũng là tác giả của 'Underground Front,' cuốn sách chứa nhiều chi tiết về hoạt động của Đảng Cộng sản ở Hong Kong cho rằng quyết định đàn áp hay không của Bắc Kinh liên quan đến điều bà gọi là 'vạch đỏ chính trị'.

Bà Loh giải thích:

'Lằn vạch đỏ, vạch đỏ chính trị'' này là, đừng bao giờ kêu gọi độc lập. Đừng đòi bất cứ điều gì lai vãng đến sự kêu gọi độc lập.''

''Tránh xa cái vạch đỏ này, và người Hong Kong có thể có quyền tự chủ rất cao trong những sinh hoạt hàng ngày. Nhưng bây giờ, tình hình có vẻ đang xoay quanh vực thẳm nguy hiểm đó.''

Về điểm này, dường như một số người ủng hộ phong trào đấu tranh của người Hong Kong hiểu rất rõ.

Trong trả lời phỏng vấn của BBC News Tiếng Việt hôm 15/10, luật sư Wilson Leung 梁允信, nhấn mạnh rằng yêu cầu của giới biểu tình là dân chủ và tự trị, chứ không phải độc lập. Ông nói:

''Việc ông Tập Cận Bình nói về các ''lực lượng bên ngoài'' và ''phân rẽ Trung Quốc'', gợi ‎ý sự thiếu hiểu biết đáng lo ngại của Bắc Kinh về các cuộc biểu tình ở Hong Kong, vốn phát xuất tự địa phương (chứ không phải do lực lượng nước ngoài) và về cơ bản kêu gọi sự dân chủ và tự trị (chứ không kêu gọi độc lập). Sự thiếu hiểu biết này có lẽ giải thích tại sao cho đến nay Bắc Kinh đã không thể giải quyết các cuộc biểu tình. Bằng cách chẩn đoán sai tình huống, Bắc Kinh không thể có một phương pháp thích ứng đúng đắn.''

Lo ngại hay tự tin?

Những nhà quan sát còn nhớ đến cuộc đàn áp người biểu tình ủng hộ dân chủ ở Quảng trường Thiên An Môn 30 năm trước lập luận rằng thảm kịch Thiên An Môn tập hai sẽ không xảy ra vì đây là một kịch bản sẽ đưa ra những hậu quả nghiêm trọng.

Một số cho rằng sở dĩ Bắc Kinh đang cố kiềm chế là vì lo ngại bị phương Tây lên án nếu dùng vũ lực quá đáng. Người khác cho rằng Bắc Kinh lo ngại là cuộc đàn áp sẽ làm hỏng vai trò của Hong Kong với tư cách là một trung tâm tài chính cho Trung Quốc.

Tác giả Andrew J. Nathan, trong bài phân tích cái nhìn của Trung Quốc về sự bất ổn của Hong Kong trên trang Foreign Affairs thì nói rằng sở dĩ Bắc Kinh không thẳng tay đàn áp người biểu tình là vì họ tự tin chứ không phải vì lo ngại.

Trích lời hai học giả Trung Quốc (yêu cầu giấu tên) có mối liên hệ với những người trong chế độ, tác giả Andrew Nathan giải thích rằng chính phủ Hong Kong được điều hành bởi một nhánh hành pháp do giới tinh hoa ủng hộ Bắc Kinh chi phối.

Tại sao Bắc Kinh chưa quyết liệt dẹp tan biểu tình?
Bắc Kinh, theo hai học giả Trung Quốc này, tự tin là vì nhiều yếu tố.

Thứ nhất, đảng Cộng sản Trung Quốc từ lâu đã vun xới giới tinh hoa kinh doanh tại Hong Kong bằng cách cho họ có những điều kiện kinh tế thuận lợi dựa vào đại lục. Đảng CSTQ còn duy trì một số cán bộ trung thành lâu đời hoạt động ngầm tại Hong Kong. Trung Quốc cũng đã củng cố mối quan hệ với phong trào lao động Hong Kong cũng như một số tội phạm ngầm.

Thêm vào đó, Bắc Kinh tin rằng những gì thực sự gây ra sự bất mãn tại đây không phải vì lý do chính trị, mà là do vấn đề kinh tế, đặc biệt là sự kết hợp giữa mức thu nhập trì trệ và tiền thuê nhà tăng ở tốc độ chóng mặt.

Cuối cùng lãnh đạo Trung Quốc cho rằng giới thượng lưu Hong Kong không ủng hộ người biểu tình, trong khi đó những thường dân Hong Kong sợ sự thay đổi sẽ mệt mỏi vì bất ổn kéo dài, vì thế các cuộc biểu tình sẽ dần mất đi sự ủng hộ của công chúng và cuối cùng sẽ chết.

Sự tự tin này sẽ khiến Bắc Kinh yên tâm để cho phong trào đấu tranh chết dần, thay vì phải có những hành động khiến thế giới lên án, hai học giả Trung Quốc dấu tên này phân tích.

Ông Tập suy tính gì?

Lời đe dọa sẽ 'nghiền thành bột' những ai muốn chia rẽ Trung Quốc ông Tập Cận Bình đưa ra hôm 13/10 có thể đã làm cho một số người ngạc nhiên.

Theo Foreign Affairs, trước đó khoảng một tháng, trong bài diễn văn đọc tại trường Central Party School ở Bắc Kinh, mà thính giả là một loạt các đảng viên trẻ ưu tú, ông Tập bác bỏ đề nghị của một số quan chức rằng Trung Quốc nên tuyên bố tình trạng khẩn cấp ở Hong Kong và gửi Quân đội Giải phóng Nhân dân vào để dẹp loạn.

''Điều đó sẽ đưa chúng ta vào một con đường chính trị không thể quay lại'' Foreign Affairs trích lời ông Tập Cận Bình nói.

''Chính quyền trung ương sẽ vô cùng kiên nhẫn, hết sức kiềm chế và để cho [chính quyền khu vực] và lực lượng cảnh sát địa phương giải quyết cuộc khủng hoảng.''

Vẫn theo trang Foreign Affairs, trong một lần nói chuyện khác, ông Tập Cận Bình nói ''Phát triển kinh tế là chìa khóa vàng duy nhất để giải quyết tất cả các vấn đề chúng ta phải đối mặt với Hong Kong ngày nay.''

Kinh tế rõ ràng là lãnh vực Trung Quốc đang tập trung nỗ lực vào với hy vọng giải quyết nan đề Hong Kong.

Diễn văn thường niên của đặc khu trưởng Hong Kong Carrie Lam, phổ biến qua video hôm 16/10 sau khi phiên họp tại Viện Lập pháp bị đình chỉ, tập trung vào bất bình đẳng xã hội và kinh tế sâu sắc tại đây, cam kết đưa ra các chính sách phúc lợi tốt hơn và tăng đáng kể số nhà cho thuê với giá rẻ.

''Mọi người dân Hong Kong và thân nhân sẽ không còn phải lo lắng, hay bận tâm về vấn đề nhà ở, và họ sẽ có thể có một căn hộ riêng ở Hong Kong, thành phố mà tất cả chúng ta đều có phần." Bà Lam khẳng định.

Các đề xuất chính của Carrie Lam là tái phát triển khoảng 700 héc ta (gần 7 triệu mét vuông) đất tư nhân chưa sử dụng làm nhà ở công cộng ở khu vực phía Bắc của thành phố.

Giá nhà tại Hong Kong tăng gấp ba lần trong thập kỷ qua; ngày nay, giá trung bình của một ngôi nhà cao hơn gấp 20 lần tổng thu nhập hàng năm của một hộ gia đình trung bình. Giá thuê trung bình đã tăng gần 25% trong sáu năm qua. Có tới 250.000 người đang chờ được có nhà ở công cộng. Đồng thời, tăng trưởng thu nhập của nhiều cư dân Hong Kong đã giảm xuống dưới mức tăng chung của chi phí sinh hoạt.

Theo một báo cáo chung của Bank of America và Merrill Lynch, phần lớn các lĩnh vực công nghiệp và bất động sản của Hong Kong bị chi phối bởi một số tập đoàn kinh doanh của các gia đình đại gia. Những tập đoàn này đã tích lũy được khoảng 9 triệu mét vuông đất dự trữ, phần lớn còn lại là đất nông nghiệp.

Trung tuần tháng 9, sau bài diễn văn của Tập Cận Bình ở Central Party School, People Daily, tờ báo chính của đảng Cộng Sản Trung Quốc, đăng một bài bình luận dài tán thành đề xuất chiếm đất tư nhân ở Hong Kong cho mục đích xây nhà ở công cộng.

Kết quả của bài bình luận là tập đoàn New World Development của Hong Kong tháng trước tuyên bố rằng họ sẽ tặng khoảng 279,000 mét vuông đất để dành cho nhà ở công cộng. Sun Hung Kai Properties, một tập đoàn khác của Hong Kong , cho biết họ sẽ hợp tác với các sáng kiến của chính phủ để xây dựng nhà ở giá rẻ, nhưng chỉ trên các mảnh đất nông thôn đã được khoanh vùng cho nhà ở được chính phủ trợ cấp.

Mặc cho những lời đe dọa sắt đá, có phải hướng đi của Tập Cận Bình là giải quyết những vẫn đề kinh tế mà ông cho là đã khiến dân Hong Kong bất mãn, thay vì thẳng tay đàn áp họ?

Người lạc quan có quyền hy vọng.

Trong khi đó, các nhà lập pháp và nhà hoạt động dân chủ nổi tiếng hôm 16/10 nói rằng bài diễn văn của Carrie Lam không giải quyết được các vấn đề cơ bản trong yêu cầu của họ, và sẽ tiếp tục biểu tình.

(BBC)
 

Website và blog tiêu biểu

Top ↑ Copyright © 2008. Tin Tức Hàng Ngày - All Rights Reserved
Back To Top ↑